Nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczy wyłącznie osób poruszających się w przestrzeni publicznej. Takie określenie oznacza: drogi publiczne, drogi dla rowerów (ścieżki rowerowe), parki, drogi lokalne i dojazdowe zarządzane przez gminy, strefy ruchu oraz strefy zamieszkania. Na tym terenie kaski obowiązkowo będą musiały nosić osoby do ukończenia 16 roku życia, które poruszają się nie tylko na rowerach, ale i hulajnogach elektrycznych. Obowiązek noszenia kasków obejmuje też osoby nieletnie korzystające z urządzeń transportu osobistego (m.in. monocykle, elektryczne deskorolki, segwaye czy hoverboardy).

Czy wiesz, że…
Nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym wprowadza również przepisy w brzmieniu:

Art. 33d.

Zabrania się dopuszczania dziecka w wieku do 13 lat do kierowania hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego na drodze.

W strefie zamieszkania dopuszcza się kierowanie hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego przez dziecko w wieku do 13 lat wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.

Wyjątkiem są natomiast drogi oraz tereny prywatne. W takich miejscach kask rowerowy nie jest obligatoryjny, aczkolwiek ze względów bezpieczeństwa zachęcamy, aby dzieci zawsze jeździły z osłoniętą głową.

Kto ma pierwszeństwo na ścieżce rowerowej?

Obowiązkowe kaski dla dzieci – zmiany:

Kierujący rowerem, rowerem z napędem, o którym mowa w art. 4 ust. 2 lit. a pkt (i) rozporządzenia 168/2013, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego, który nie ukończył 16 roku życia, jest obowiązany używać w czasie jazdy kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym. – treść zaktualizowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 33, pkt 1b.

Warto, aby rodzice dawali przykład swoim dzieciom i również zakładali kask.

Pierwotna wersja dokumentu zakładała, że obowiązek noszenia kasku podczas jazdy na rowerze nie będzie obejmował m.in. dzieci pod opieką dorosłego opiekuna. Został on wykreślony z projektu już na jednym z pierwszych etapów prac. W praktyce pozwoli to zwiększyć poziom bezpieczeństwa i zmniejszy liczbę nadużyć.

Jak przewozić dziecko na rowerze?

Obowiązkiem każdego rodzica jest dbanie o zdrowie i życie osoby niepełnoletniej, którą ma pod swoją opieką. Bez względu na to, czy kaski rowerowe dla dzieci są obowiązkowe, czy nie, rekomendujemy, skłaniać małych rowerzystów do ich noszenia. Akcesoria te w chwili upadku chronią głowę przed urazami (m.in. złamaniem kości czaszki, wstrząsem mózgu) i otarciami. Nowoczesne modele rozpraszają oraz pochłaniają energię kinetyczną, minimalizując negatywne skutki uderzenia. Świadomi rodzice pytają zatem nie czy, ale jaki kask dla dziecka wybrać. Warto również pamiętać o innych obowiązkach, których nieprzestrzeganie może wiązać się z taką samą sankcją, jak brak kasku u dziecka do 16 roku życia. Zgodnie z Prawem o Ruchu Drogowym są to:

§ 2. Tej samej karze podlega ten, kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad osobą, która nie ukończyła 17 roku życia, dopuszcza do przewożenia przez nią dziecka w wieku do lat 7 na rowerze albo na rowerze z napędem, o którym mowa w art. 4 ust. 2 lit. a pkt (i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz. Urz. UE L 60 z 02.03.2013, str. 52, z późn. zm.[3])), jeżeli wbrew obowiązkowi przewozi to dziecko:

1) bez kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym, lub

2) nieumieszczone na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę, lub

3) nieumieszczone w foteliku rowerowym odpowiadającym właściwym warunkom technicznym, lub

4) niezgodnie ze sposobem, o którym mowa w art. 63 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, lub

5) w sposób, o którym mowa w art. 33 ust. 2d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

§ 3. Tej samej karze podlega ten, kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad osobą, która nie ukończyła 17 roku życia, dopuszcza do przewożenia przez nią dziecka wózkiem rowerowym, jeżeli wbrew obowiązkowi przewozi to dziecko:

1) bez kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym, lub

2) niezgodnie ze sposobem, o którym mowa w art. 63 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, lub

3) w sposób, o którym mowa w art. 33 ust. 2d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.”.

Czy wiesz, że…

Według danych Komisji Europejskiej noszenie kasku podczas jazdy na rowerze zmniejsza liczbę śmiertelnych urazów głowy aż o 71%.
Czy kask na rower dla dziecka jest obowiązkowy bez względu na okoliczności?

Ustawodawca dopuszcza pewne wyjątki, które chronią opiekunów od mandatu za brak kasku na rowerze podczas przewozu dziecka. Pociecha nie musi z niego korzystać w kilku przypadkach, a dokładnie wtedy, kiedy:

• Jest przewożona w foteliku rowerowym dla dzieci i przypięta pasami, a konstrukcja siedziska uniemożliwia stosowanie kasku.
• Podróżuje w przyczepce rowerowej, ciągniętej przez rower, wyposażonej fabrycznie w pasy bezpieczeństwa.
• Jest przewożona wózkiem rowerowym w foteliku rowerowym lub zapięta fabrycznymi pasami bezpieczeństwa, gdy konstrukcja wózka uniemożliwia użycie kasku.
• Wieziemy ją na rowerze przeznaczonym do przewozu osób, którego konstrukcja uniemożliwia użycie kasku, jednak siedzisko jest wyposażone w fabryczne pasy bezpieczeństwa.

W praktyce zalecamy uczyć dziecko, że podczas każdej podróży rowerowej, powinno mieć na głowie zabezpieczenie. W ten sposób nie tylko wpajamy mu dobre nawyki, ale także zwiększamy jego bezpieczeństwo. Jednocześnie warto zwrócić uwagę na to, że zdecydowana większość fotelików czy przyczepek rowerowych dla dzieci została wyprofilowana tak, aby umożliwić wygodną jazdę w kasku.
Chociaż kaski nie są obowiązkowe dla dzieci w fotelikach rowerowych, które są przypięte pasami, rekomendujemy tę praktykę.

Pytanie o to, czy dziecko musi mieć kask na rowerze, prawdopodobnie będzie teraz zastępowane innym – jaki mandat za brak kasku na rowerze trzeba zapłacić. Za osoby niepełnoletnie odpowiedzialność prawną ponoszą opiekunowie prawni i to oni są zobligowani do egzekwowania przepisu. Stąd też w przypadku niesubordynacji młodych rowerzystów to dorosłym przyjdzie zmierzyć się z sankcją w postaci opłaty karnej. Treść nowelizacji wyraźnie wskazuje, ile wynosi mandat za brak kasku na rowerze:

Art. 89a. § 1. Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad osobą, która nie ukończyła 16 roku życia, dopuszcza do kierowania przez nią rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego, jeżeli osoba ta wbrew obowiązkowi nie używa kasku ochronnego odpowiadającego właściwym warunkom technicznym, podlega karze grzywny do 100 złotych.. - treść nowelizacji w Kodeksie wykroczeń, art. 89a. § 1.

Jednocześnie należy podkreślić, że ustawodawca nie stawia skonkretyzowanych wytycznych, dotyczących specyfikacji technicznej kasków. Nie ma szczegółowych wymagań wskazujących na obowiązkowe spełnianie norm, stosowanych materiałów czy budowy konstrukcji. Akcesoria te mają odpowiadać „właściwym warunkom technicznym”, co w praktyce oznaczać może akceptowalne społecznie standardy bezpieczeństwa. Sugeruje się, że dotyczy to certyfikatu zgodności z europejską normą CE EN 1078, jednak nie znajdziemy tej informacji wprost. W okresie vacatio legis właściwy minister prawdopodobnie wyda rozporządzenie do nowelizacji ustawy, które szczegółowo określi warunki techniczne kasków oraz sposób ich kontrolowania przez uprawnione do tego służby. Podinspektor Robert Opas z Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji nie ma wątpliwości, że funkcjonariusze bez problemu poradzą sobie z nowym zadaniem:

Dla policjantów kontrola używania kasków nie będzie stanowić problemu, gdyż podobnie jak dziś w przypadku motocyklistów oraz motorowerzystów musi być on wyposażony w certyfikaty bezpieczeństwa, takie jak CE oraz europejskie normy PN-EN, które gwarantują spełnienie standardów ochronnych. Ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 40 dotyczącym używania kasków ochronnych stanowi bowiem, że kierujący wymienionymi rodzajami pojazdów oraz osoba przewożona takimi pojazdami są obowiązani używać w czasie jazdy kasków ochronnych odpowiadających właściwym warunkom technicznym.

O ile nie przy każdej kontroli funkcjonariusze sprawdzą wymagane certyfikaty, o tyle w razie wypadku taka dokumentacja zostanie na pewno sporządzona i spotkamy się w takim przypadku zapewne również z dodatkowymi komplikacjami związanymi z zakresem odszkodowania wypłacanego przed ubezpieczyciela (warto zapoznać się z OWU swojej firmy ubezpieczeniowej).

Mandaty dla rowerzystów 2025

Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów kasków rowerowych, dzięki czemu możemy dostosować go do potrzeb dziecka. Wybór dla najmłodszych użytkowników jest wysoce uproszczony, natomiast rowerzyści wchodzący w wiek nastoletni mają możliwość korzystania z mocno zróżnicowanych pod względem technicznym akcesoriów. Niektóre produkty wykorzystują m.in. technologię MIPS i inne systemy bezpieczeństwa.

Wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych jest coraz więcej. Liczba osób do 17 roku życia, które stały się ofiarami takich zdarzeń drogowych w 2022 roku, wynosiła zaledwie 96. W 2024 roku było ich aż 2368.

Jako przykład można podać dane z Wrocławia, gdzie takich zdarzeń z roku na rok gwałtownie przybywa:2022: 96 wypadków z udziałem dzieci na e-hulajnogach,
2023: 128 wypadków,
2024: 236 wypadków (wzrost o 84% rok do roku)9.

Pozostaje pytanie, czy mandat w wysokości 100 zł za brak kasku na e-hulajnodze powstrzyma młodzież przed niebezpiecznym zachowaniem na drodze? Kolizje wynikają przede wszystkim z braku ostrożności podczas jazdy, jednak nie da się ukryć, że groźba kary za brak kasku z pewnością poprawi bezpieczeństwo dzieci, nawet jeśli już dojdzie do wypadku.

Czas procedowania ustawy wyniósł kilka miesięcy. Projekt wpłynął do Sejmu 3 września 2025 roku. Przeszedł przez III czytania i zostały wprowadzone do niego poprawki. 17 października przegłosowano całość nowelizacji ustawy. Jednocześnie przekazano dokument Prezydentowi i Marszałkowi Senatu. Senat nie zgłosił żadnych uwag do nowelizacji, natomiast Prezydent podpisał dokument dnia 27.11.2025.

Po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw okres vacatio legis dla większości nowelizowanych przepisów wynosi 3 miesiące. Dzięki temu każdy zainteresowany ma czas na znalezienie odpowiedniego kasku dla swojego dziecka. Pozostał więc kwartał na zakup pasującego akcesorium.
Najprawdopodobniej część dzieci uzyska kask rowerowy bezpłatnie w ramach programu rządowego.
Kask na rower obowiązkowy i darmowy?

Już w trakcie obrad dotyczących nowelizacji ustawy przez Sejm zapowiedziano wprowadzenie programów, których celem jest zwiększenie dostępności kasków rowerowych. Wiceminister Infrastruktury Stanisław Bukowiec zasugerował, że bezpłatne akcesoria będą mogły otrzymać nieodpłatnie dzieci przystępujące do egzaminu na kartę rowerową. Podmiotami zaangażowanymi w ich dystrybucję będą szkoły i samorządy. Szczegóły są jednak nieznane.

Obecnie egzamin na kartę rowerową zdobywa ok. 100 tys. dzieci rocznie. Większość z nich – 60% – stanowią czwartoklasiści. Wstępne prognozy producentów i dystrybutorów sugerują, że w związku z wprowadzeniem nowego obowiązku zakupione zostaną kaski o wartości 100-150 zł.

Prawo dotyczące obowiązku jazdy w kasku rowerowym przez dzieci i dorosłych nie jest jednolite na terenie Europy. Przepisy, które zostaną wkrótce wprowadzone w Polsce, obowiązują w bardzo zbliżonym zakresie w Szwecji, Czechach, Hiszpanii oraz Francji. W dwóch ostatnich z wymienionych państw kary są zdecydowanie najwyższe, wynosząc kolejno 200 euro i do 750 euro.

Ciekawostkę stanowi fakt, że w Wielkiej Brytanii i Irlandii, chociaż kaski nie są obowiązkowe, to ich brak może skutkować obniżeniem wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. W Finlandii oraz Norwegii to akcesorium jedynie zalecane. Portugalczycy natomiast muszą korzystać z ochrony głowy podczas jazdy na rowerach elektrycznych. Ignorowanie przepisów może skutkować mandatem wynoszącym od 60 do 300 euro.

Pozostało niewiele czasu, mimo obowiązywania okresu vacatio legis warto już teraz kupić kask dla swojej pociechy. Mandat za brak takiej ochrony u dzieci do 16 roku życia opiewa na 100 zł, a za tę kwotę można już kupić model od uznanego producenta. To nie pieniądze są jednak najważniejsze, ale zdrowie dziecka – noszenie kasków może sprawić, że urazów głowy prowadzących do ciężkich konsekwencji zdrowotnych, a nawet śmierci, będzie nawet o 71% mniej. Właśnie z tego względu nie warto zwlekać z zakupem.