Kultura

Muzeum Częstochowskie zaprasza na otwarcie wystawy „BOMBkOWA historia Częstochowy” 15 listopada 2025 roku o godzinie 16:00 w Ratuszu. Wystawa potrwa do 29 marca 2026 roku.

Ekspozycja stanowi podsumowanie dwuletniego projektu, mającego na celu zbadanie wytwórczości bombkarskiej na terenie miasta w latach 1940–2024. Zaprezentowane zostaną współczesne, udostępnione przez firmy biorące udział w przedsięwzięciu, szklane ozdoby choinkowe. Zwizualizowany zostanie również proces ich powstawania od projektu po produkt finalny.

Choinkowa ozdoba jako produkt lokalny i wyrób rzemieślniczy przedstawiona zostanie na tle historycznym, obrazującym jej ewolucję i rewolucję, które znacząco wpłynęły na kształt i formę.

Ekspozycji towarzyszyć będzie publikacja popularnonaukowa, w której prześledzone zostaną losy tej wyjątkowej ozdoby w częstochowskich spółdzielniach pracy oraz jej “wchodzenie” do sektora działalności prywatnej.

________________

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Patronat medialny: Radio Katowice, Spotkania z Zabytkami, Pismo Folkowe, Gazeta Wyborcza w Częstochowie.

Z radością informujemy, że Muzeum Częstochowskie uzyskało dofinansowanie z programu Narodowego Instytutu Muzeów „Rozbudowa zbiorów muzealnych”. Dzięki wsparciu możliwy stał się zakup wyjątkowej kolekcji prac częstochowskiej Fabryki Wyrobów Ceramicznych „Czyn”, a także cennych materiałów archiwalnych dokumentujących działalność tej niezwykłej wytwórni.

Zbiór obejmuje 78 obiektów – w tym realizacje uznanych artystek związanych z fabryką: Wandy Szrajberówny, Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej oraz s. Anieli Józefowicz CR. Stanowi istotne uzupełnienie muzealnych zbiorów, pozwalając jeszcze pełniej ukazać bogactwo lokalnego dziedzictwa artystycznego i przemysłowego. To kolejny krok w realizacji misji muzeum – ochrony, badania i popularyzacji historii regionu.

W 2022 roku Muzeum Częstochowskie zorganizowało wystawę poświęconą wytwórni „Czyn” oraz wydało katalog prezentujący jej dorobek. Obecny zakup jest naturalną kontynuacją tych działań i pozwala zachować pamięć o miejscu, które współtworzyło artystyczny krajobraz Częstochowy.

Pan Rafał Proszowski, działający w oparciu o pozwolenie Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie poszukiwań, natrafił w lasach północnej Jury na niezwykle ciekawy miecz ludności kultury przeworskiej. Zabytek ten zabezpieczono w miejscu jego odkrycia i pozostawiono do podjęcia przez archeologa z Muzeum Częstochowskiego w obecności pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach (Delegatury w Częstochowie).

Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przekazano go do zbiorów Muzeum Częstochowskiego. Następnie został on poddany konserwacji w pracowni Plus, W. Weker w Warszawie.

Miecz wykonano z żelaza, jest obosieczny, zaopatrzony w jedno zbrocze i rytualnie przełamany w dwóch miejscach, ma długość 96 cm i posiada patynę ogniową.

Należy go przyporządkować do typu Ejsbøl-Sarry wg M. Biborskiego i J. Ilkjæra (2006), podtypu 4, wariantu 2. Miecze takie występowały w dość szerokim przedziale czasowym, tj. od 2. połowy III do połowy V w. n.e., w północnej Europie i w kulturze przeworskiej.

Dziękujemy Pani dr Joannie Zagórskiej-Teledze z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Panu prof. Bartoszowi Kontnemu z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego za konsultacje dotyczące tego zabytku.

Muzeum Częstochowskie zaprasza na spotkanie z Jarosławem Kapsą i dr. Juliuszem Sętowskim z Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy, podczas którego przybliżone zostaną początki szkolnictwa wyższego w naszym mieście. Wydarzenie, które patronatem objął Prezydent Miasta Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk, Odbędzie się w sali reprezentacyjnej Ratusza (al. NMP 45) 12 listopada 2025 roku o godzinie 17:00. Wstęp wolny.

Starania o powołanie w Częstochowie szkoły wyższej rozpoczęły się zaraz po zakończeniu II wojny światowej z inicjatywy Stowarzyszenia Kupców Polskich. W połowie 1945 roku, pod przewodnictwem prezydenta miasta Częstochowy dr. Jana Wolańskiego, powołano Obywatelski Komitet, który podjął działania na rzecz utworzenia uczelni. W jego skład weszli przedstawiciele partii politycznych, środowisk gospodarczych oraz oświaty.

W ramach Komitetu powołano sześcioosobowy zespół organizacyjny pod przewodnictwem dr. Juliusza Brauna, który przeprowadził całość prac związanych z uruchomieniem szkoły. Po uzyskaniu zgody ówczesnego Ministerstwa Oświaty 20 listopada 1945 r. rozpoczęto pierwsze wykłady, a uroczysta inauguracja roku akademickiego odbyła się 12 stycznia 1946 roku.

Ponieważ nowa uczelnia nie mogła wówczas korzystać z finansowania państwowego, powierzono Izbie Przemysłowo-Handlowej w Częstochowie funkcję koncesjonariusza szkoły. Izba reprezentowała ją w sprawach prawnych i udzielała szerokiej pomocy finansowej. Uczelnia utrzymywała się głównie z własnych środków, co nie wystarczało do pełnego pokrycia kosztów działalności – zwłaszcza wynagrodzeń wykładowców, których praca często miała charakter społeczny.

Funkcje Komitetu Organizacyjnego przejęła następnie Rada Szkoły. Funkcje rektora i wicedyrektora, z dwukrotnego wyboru Rady Szkoły zatwierdzonego przez Ministerstwo Oświaty, objęli dr Juliusz Braun i mgr Alfred Czarnota. W skład pierwszej Rady weszli również Zdzisław Judycki, mgr Maciej Święcicki i mgr Edward Wojciechowski, a w 1946 r. dołączyli: mgr Miron Kołakowski, mgr Władysław Pol oraz mgr Marian Stoszek.

W roku akademickim 1948/1949 nastąpiła zmiana kierownictwa uczelni – funkcję rektora objął dotychczasowy prorektor, prof. Alfred Czarnota, a funkcję prorektora – prof. Marian Hassenfeld.

Jako rektor WSA-H, dr Juliusz Braun podejmował starania o przekształcenie uczelni w państwową Wyższą Szkołę Inżynierską, działając na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez prezydentów Częstochowy – najpierw dr. Jana Wolańskiego, a później Wieczorka. W grudniu 1949 r. został jednak aresztowany jako więzień polityczny, uznany za „wroga ludu”. Przebywał w więzieniu do kwietnia 1954 r.

Co znamienne, Wyższa Szkoła Inżynierska w Częstochowie powstała już w czerwcu 1949 r., zgodnie z koncepcją wcześniej wypracowaną przez Brauna. Historia Politechniki Częstochowskiej do dziś w dużej mierze pomija jego wkład w utworzenie tej uczelni, mimo że był on jednym z jej faktycznych inicjatorów.

Początkowo zajęcia WSA-H odbywały się w budynku dawnej Szkoły Handlowej przy ul. Handlowej (obecnie ul. Korczaka), a także w kamienicy przy ul. Waszyngtona – dziś m.in. siedzibie Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1947 r. szkoła przeniosła się do byłych koszar na Zawadach, które stały się jej główną siedzibą.

27 września 1950 r. Wyższa Szkoła Administracyjno-Handlowa została zlikwidowana i przekształcona w uczelnię państwową – Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Częstochowie (powołaną formalnie z dniem 1 września 1950 r.). Jej majątek przekazano nowej jednostce.

W latach 1945–1950 w WSA-H dyplomy ukończenia studiów uzyskało 545 absolwentów spośród 1343 osób przyjętych na studia. Kadra i studenci uczelni w znacznym stopniu przyczynili się do odbudowy życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego powojennej Częstochowy. Wielu z nich wciąż oczekuje na należne im trwałe upamiętnienie w historii miasta.

Muzeum Częstochowskie zaprasza na spotkanie z Jarosławem Kapsą i dr. Juliuszem Sętowskim z Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy, podczas którego przybliżone zostaną początki szkolnictwa wyższego w naszym mieście. Wydarzenie, które patronatem objął Prezydent Miasta Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk, Odbędzie się w sali reprezentacyjnej Ratusza (al. NMP 45) 12 listopada 2025 roku o godzinie 17:00. Wstęp wolny.

Starania o powołanie w Częstochowie szkoły wyższej rozpoczęły się zaraz po zakończeniu II wojny światowej z inicjatywy Stowarzyszenia Kupców Polskich. W połowie 1945 roku, pod przewodnictwem prezydenta miasta Częstochowy dr. Jana Wolańskiego, powołano Obywatelski Komitet, który podjął działania na rzecz utworzenia uczelni. W jego skład weszli przedstawiciele partii politycznych, środowisk gospodarczych oraz oświaty.

W ramach Komitetu powołano sześcioosobowy zespół organizacyjny pod przewodnictwem dr. Juliusza Brauna, który przeprowadził całość prac związanych z uruchomieniem szkoły. Po uzyskaniu zgody ówczesnego Ministerstwa Oświaty 20 listopada 1945 r. rozpoczęto pierwsze wykłady, a uroczysta inauguracja roku akademickiego odbyła się 12 stycznia 1946 roku.

Ponieważ nowa uczelnia nie mogła wówczas korzystać z finansowania państwowego, powierzono Izbie Przemysłowo-Handlowej w Częstochowie funkcję koncesjonariusza szkoły. Izba reprezentowała ją w sprawach prawnych i udzielała szerokiej pomocy finansowej. Uczelnia utrzymywała się głównie z własnych środków, co nie wystarczało do pełnego pokrycia kosztów działalności – zwłaszcza wynagrodzeń wykładowców, których praca często miała charakter społeczny.

Funkcje Komitetu Organizacyjnego przejęła następnie Rada Szkoły. Funkcje rektora i wicedyrektora, z dwukrotnego wyboru Rady Szkoły zatwierdzonego przez Ministerstwo Oświaty, objęli dr Juliusz Braun i mgr Alfred Czarnota. W skład pierwszej Rady weszli również Zdzisław Judycki, mgr Maciej Święcicki i mgr Edward Wojciechowski, a w 1946 r. dołączyli: mgr Miron Kołakowski, mgr Władysław Pol oraz mgr Marian Stoszek.

W roku akademickim 1948/1949 nastąpiła zmiana kierownictwa uczelni – funkcję rektora objął dotychczasowy prorektor, prof. Alfred Czarnota, a funkcję prorektora – prof. Marian Hassenfeld.

Jako rektor WSA-H, dr Juliusz Braun podejmował starania o przekształcenie uczelni w państwową Wyższą Szkołę Inżynierską, działając na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez prezydentów Częstochowy – najpierw dr. Jana Wolańskiego, a później Wieczorka. W grudniu 1949 r. został jednak aresztowany jako więzień polityczny, uznany za „wroga ludu”. Przebywał w więzieniu do kwietnia 1954 r.

Co znamienne, Wyższa Szkoła Inżynierska w Częstochowie powstała już w czerwcu 1949 r., zgodnie z koncepcją wcześniej wypracowaną przez Brauna. Historia Politechniki Częstochowskiej do dziś w dużej mierze pomija jego wkład w utworzenie tej uczelni, mimo że był on jednym z jej faktycznych inicjatorów.

Początkowo zajęcia WSA-H odbywały się w budynku dawnej Szkoły Handlowej przy ul. Handlowej (obecnie ul. Korczaka), a także w kamienicy przy ul. Waszyngtona – dziś m.in. siedzibie Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1947 r. szkoła przeniosła się do byłych koszar na Zawadach, które stały się jej główną siedzibą.

27 września 1950 r. Wyższa Szkoła Administracyjno-Handlowa została zlikwidowana i przekształcona w uczelnię państwową – Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Częstochowie (powołaną formalnie z dniem 1 września 1950 r.). Jej majątek przekazano nowej jednostce.

W latach 1945–1950 w WSA-H dyplomy ukończenia studiów uzyskało 545 absolwentów spośród 1343 osób przyjętych na studia. Kadra i studenci uczelni w znacznym stopniu przyczynili się do odbudowy życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego powojennej Częstochowy. Wielu z nich wciąż oczekuje na należne im trwałe upamiętnienie w historii miasta.

Muzeum Częstochowskie zaprasza na otwarcie wystawy “Nieznana Częstochowa. Projekty kamienic sprzed 1914 roku”, które odbędzie się w Galerii Dobrej Sztuki (al. NMP 47) 7 listopada 2025 roku o godzinie 18:00. Ekspozycja potrwa do 8 lutego 2026 roku.

Dynamiczny rozwój Częstochowy na przełomie XIX i XX wieku jako jednego z największych ośrodków przemysłowych Królestwa Polskiego skutkował licznymi realizacjami architektonicznymi, zarówno wokoło jego głównej arterii – alei Najświętszej Maryi Panny, jak i w bardziej oddalonych od centrum dzielnicach. Dotychczas wiedza o wyglądzie budownictwa mieszkalnego tamtych czasów bazowała na istniejącej tkance miasta oraz archiwalnych zdjęciach i pocztówkach. Jej dokładniejsze poznanie będzie możliwe dzięki obszernej prezentacji projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, pochodzących z lat 1887–1914.

Archiwalne rysunki fasad nie były dotąd prezentowane na tak szeroką skalę. Są nieocenionym materiałem wizualnym pokazującym przemiany zabudowy Częstochowy na przestrzeni niecałych 30 lat, a także dającym możliwość bliższego poznania historii poszczególnych adresów. Ówczesna zabudowa parceli niejednokrotnie powstawała etapowo: budowano oficynę w podwórzu, a dopiero później skrzydło frontowe albo stawiano kamienicę, a w kolejnych latach planowano jej nadbudowę o kolejne kondygnacje.

Niektóre rysunki trudno rozpoznać na pierwszy rzut oka, gdyż albo cała bryła nie została zrealizowana, albo dekoracja elewacji nie była wykonana spójnie z projektem bądź też już nie istnieje. Pokazywane projekty to wizualizacje kamienic, które przeważnie w mniejszym lub większym stopniu różniły się od ostatecznej realizacji – czasami na korzyść, ale przeważnie na niekorzyść finalnego wyglądu fasady. Tytułowa „Nieznana Częstochowa” to opowieść o tym, jak mogło wyglądać miasto na początku XX stulecia, gdyby wszystkie projekty zostały wiernie zrealizowane.

Oglądanie wystawy będzie formą spaceru po Częstochowie, począwszy od Starego Miasta i jego okolic, dalej aleją Najświętszej Maryi Panny, skręcając w odchodzące od niej ulice, aż do terenów wokół Jasnej Góry. Wprowadzeniem do ekspozycji będą dwa archiwalne plany miasta, w tym jeden, dotychczas nieprezentowany, z 1877 roku, przybliżające ówczesne kwestie urbanistyczne.

Wśród pokazywanych rysunków dwu-, trzy- lub czterokondygnacyjnych fasad będzie można odnaleźć wątki gotyckie, renesansowe, barokowe czy klasycystyczne w kostiumie neostylowym, a także kamienice o wczesnomodernistycznych dekoracjach elewacji.

Zaskoczeniem dla odbiorców może okazać się na przykład zaprojektowana dekoracja kamienicy przy ul. Krakowskiej 8 obecnie nie wyróżniająca się pod względem estetycznym, czterokondygnacyjne kamienice przy alei NMP 39/41 kontrastujące z niską zabudową po drugiej stronie arterii pod numerem 36/38 oraz 40/42 albo dekoracja kamienicy przy al. Kościuszki 18/20, której tylko połowa skrzydła frontowego została zrealizowana.

Wystawa ma na celu przybliżenie i popularyzację dawnej architektury Częstochowy oraz jej historii, gdyż sporo obiektów z prezentowanych projektów już nie istnieje. Ekspozycja ma także uwrażliwić odbiorców na dziedzictwo architektoniczne miasta oraz na znaczenie estetyczne detalu w architekturze.

Olga Desperak – kuratorka wystawy

Na otwarcie ekspozycji – wstęp wolny.

Muzeum Częstochowskie zaprasza na otwarcie wystawy “Nieznana Częstochowa. Projekty kamienic sprzed 1914 roku”, które odbędzie się w Galerii Dobrej Sztuki (al. NMP 47) 7 listopada 2025 roku o godzinie 18:00. Ekspozycja potrwa do 8 lutego 2026 roku.

Dynamiczny rozwój Częstochowy na przełomie XIX i XX wieku jako jednego z największych ośrodków przemysłowych Królestwa Polskiego skutkował licznymi realizacjami architektonicznymi, zarówno wokoło jego głównej arterii – alei Najświętszej Maryi Panny, jak i w bardziej oddalonych od centrum dzielnicach. Dotychczas wiedza o wyglądzie budownictwa mieszkalnego tamtych czasów bazowała na istniejącej tkance miasta oraz archiwalnych zdjęciach i pocztówkach. Jej dokładniejsze poznanie będzie możliwe dzięki obszernej prezentacji projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, pochodzących z lat 1887–1914.

Archiwalne rysunki fasad nie były dotąd prezentowane na tak szeroką skalę. Są nieocenionym materiałem wizualnym pokazującym przemiany zabudowy Częstochowy na przestrzeni niecałych 30 lat, a także dającym możliwość bliższego poznania historii poszczególnych adresów. Ówczesna zabudowa parceli niejednokrotnie powstawała etapowo: budowano oficynę w podwórzu, a dopiero później skrzydło frontowe albo stawiano kamienicę, a w kolejnych latach planowano jej nadbudowę o kolejne kondygnacje.

Niektóre rysunki trudno rozpoznać na pierwszy rzut oka, gdyż albo cała bryła nie została zrealizowana, albo dekoracja elewacji nie była wykonana spójnie z projektem bądź też już nie istnieje. Pokazywane projekty to wizualizacje kamienic, które przeważnie w mniejszym lub większym stopniu różniły się od ostatecznej realizacji – czasami na korzyść, ale przeważnie na niekorzyść finalnego wyglądu fasady. Tytułowa „Nieznana Częstochowa” to opowieść o tym, jak mogło wyglądać miasto na początku XX stulecia, gdyby wszystkie projekty zostały wiernie zrealizowane.

Oglądanie wystawy będzie formą spaceru po Częstochowie, począwszy od Starego Miasta i jego okolic, dalej aleją Najświętszej Maryi Panny, skręcając w odchodzące od niej ulice, aż do terenów wokół Jasnej Góry. Wprowadzeniem do ekspozycji będą dwa archiwalne plany miasta, w tym jeden, dotychczas nieprezentowany, z 1877 roku, przybliżające ówczesne kwestie urbanistyczne.

Wśród pokazywanych rysunków dwu-, trzy- lub czterokondygnacyjnych fasad będzie można odnaleźć wątki gotyckie, renesansowe, barokowe czy klasycystyczne w kostiumie neostylowym, a także kamienice o wczesnomodernistycznych dekoracjach elewacji.

Zaskoczeniem dla odbiorców może okazać się na przykład zaprojektowana dekoracja kamienicy przy ul. Krakowskiej 8 obecnie nie wyróżniająca się pod względem estetycznym, czterokondygnacyjne kamienice przy alei NMP 39/41 kontrastujące z niską zabudową po drugiej stronie arterii pod numerem 36/38 oraz 40/42 albo dekoracja kamienicy przy al. Kościuszki 18/20, której tylko połowa skrzydła frontowego została zrealizowana.

Wystawa ma na celu przybliżenie i popularyzację dawnej architektury Częstochowy oraz jej historii, gdyż sporo obiektów z prezentowanych projektów już nie istnieje. Ekspozycja ma także uwrażliwić odbiorców na dziedzictwo architektoniczne miasta oraz na znaczenie estetyczne detalu w architekturze.

Olga Desperak – kuratorka wystawy

Na otwarcie ekspozycji – wstęp wolny.

Zapraszamy do Muzeum Częstochowskiego na wydarzenia w listopadzie!

07.11, godz. 18:00 – Galeria Dobrej Sztuki – wernisaż wystawy Nieznana Częstochowa. Projekty kamienic sprzed 1914 roku

Prezentacja projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi pochodzących z lat 1887–1914. /kuratorka: Olga Desperak/

Wstęp wolny

07-30.11 – Ratusz – prezentacja po konserwacji miecza z okresu wpływów rzymskich

12.11, godz. 17:00 – Ratusz – Akademicka Częstochowa. 80. rocznica szkolnictwa wyższego w Częstochowie – spotkanie z Jarosławem Kapsą i dr. Juliuszem Sętowskim

Wstęp wolny

15.11, godz. 16:00 – Ratusz – wernisaż wystawy BOMBkOWA historia Częstochowy

Zwieńczenie dwuletniego projektu badawczego, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, mającego na celu zgłębienie tematu wytwórczości bombkarskiej jako niezwykle interesującego zagadnienia z punktu widzenia antropologii miast. /kuratorka: Agnieszka Ciuk-Koćwin/

Wstęp wolny

21.11 – Senioralia, Częstochowskie Święto Seniorów. Z tej okazji dla posiadaczy Częstochowskiej Karty Seniora wstęp do Ratusza, Rezerwatu Archeologicznego i Muzeum Górnictwa Rud Żelaza w cenie 1 zł przez cały dzień

21.11, godz. 17.00 – Pawilon Wystawowy – otwarcie pokonkursowej ekspozycji Klimaty Częstochowy

Wstęp wolny

25.11-07.12 – Ratusz – prezentacja wyrobów i materiałów archiwalnych związanych z działalnością Fabryki „Czyn” w Częstochowie pozyskanych z programu Rozbudowa zbiorów muzealnych Narodowego Instytutu Muzeów

25.11, godz. 17:00 – Pawilon Wystawowy – doroczna wystawa Częstochowskiego Stowarzyszenia Plastyków im. Jerzego Dudy-Gracza

Wstęp wolny

28.11, godz. 18:00 – Ratusz – czarowne spotkanie z Joanną Laprus w ramach projektu Etnobotaniczne wibracje, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Wstęp: 1 zł

Zapraszamy do Muzeum Częstochowskiego na wydarzenia w listopadzie!

07.11, godz. 18:00 – Galeria Dobrej Sztuki – wernisaż wystawy Nieznana Częstochowa. Projekty kamienic sprzed 1914 roku

Prezentacja projektów technicznych częstochowskich kamienic ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi pochodzących z lat 1887–1914. /kuratorka: Olga Desperak/

Wstęp wolny

07-30.11 – Ratusz – prezentacja po konserwacji miecza z okresu wpływów rzymskich

12.11, godz. 17:00 – Ratusz – Akademicka Częstochowa. 80. rocznica szkolnictwa wyższego w Częstochowie – spotkanie z Jarosławem Kapsą i dr. Juliuszem Sętowskim

Wstęp wolny

15.11, godz. 16:00 – Ratusz – wernisaż wystawy BOMBkOWA historia Częstochowy

Zwieńczenie dwuletniego projektu badawczego, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, mającego na celu zgłębienie tematu wytwórczości bombkarskiej jako niezwykle interesującego zagadnienia z punktu widzenia antropologii miast. /kuratorka: Agnieszka Ciuk-Koćwin/

Wstęp wolny

21.11 – Senioralia, Częstochowskie Święto Seniorów. Z tej okazji dla posiadaczy Częstochowskiej Karty Seniora wstęp do Ratusza, Rezerwatu Archeologicznego i Muzeum Górnictwa Rud Żelaza w cenie 1 zł przez cały dzień

21.11, godz. 17.00 – Pawilon Wystawowy – otwarcie pokonkursowej ekspozycji Klimaty Częstochowy

Wstęp wolny

25.11-07.12 – Ratusz – prezentacja wyrobów i materiałów archiwalnych związanych z działalnością Fabryki „Czyn” w Częstochowie pozyskanych z programu Rozbudowa zbiorów muzealnych Narodowego Instytutu Muzeów

25.11, godz. 17:00 – Pawilon Wystawowy – doroczna wystawa Częstochowskiego Stowarzyszenia Plastyków im. Jerzego Dudy-Gracza

Wstęp wolny

28.11, godz. 18:00 – Ratusz – czarowne spotkanie z Joanną Laprus w ramach projektu Etnobotaniczne wibracje, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Wstęp: 1 zł